Praktische handvatten voor crowd management bij demonstraties

Praktische handvatten voor crowd management bij demonstraties

In de afgelopen maanden hebben er veel demonstraties in ons land plaatsgevonden. Vanwege de anderhalvemeternorm die geldt, is het reguleren van de crowd hierbij niet meer weg te denken. Om het risico op verspreiding van het virus te voorkomen en te beperken, is crowd management essentiëler en relevanter dan ooit. In deze blog worden de nieuwe inzichten die uit mijn afstudeeronderzoek naar voren zijn gekomen in kaart gebracht.

Door Eefke van den Heuvel, Bsc (Avans Hogeschool)

Het recht op demonstreren is een sterk verankerd grondrecht. Ondanks het besmettingsrisico dat een demonstratie in coronatijd met zich meebrengt, worden demonstraties ook tijdens de pandemie vaak toegestaan. Door de potentiële nieuwe risico’s die demonstraties in coronatijd met zich meebrengen, moeten er gepaste voorschriften worden gehanteerd. Hierbij dient een goede afweging te worden gemaakt tussen de vrijheid van meningsuiting en de beschermingsplicht. Om hier inzicht in te krijgen, richtte mijn afstudeerscriptie zich op crowd management bij demonstraties in coronatijd. De hoofdvraag van mijn onderzoek luidt: ‘In hoeverre kan crowd management bijdragen aan een veilig verloop van demonstraties in coronatijd?’. Ik behandel de belangrijkste bevindingen uit het onderzoek.

Extra complicaties

Het grootste risico bij demonstraties in coronatijd is het gezondheidsrisico. Dit zorgt voor een extra complicaties voor zowel de organisatie, de deelnemers als de handhavers van de openbare orde. Om risico op besmetting te voorkomen, is het van belang de anderhalvemeternorm na te leven. Crowd management kan hier op verschillende manieren aan bijdragen. Door vooraf een risicoafweging en -beoordeling uit te voeren wordt er onderling met de betrokken partijen gekeken hoe de risico’s het beste beheersbaar kunnen blijven. Op basis hiervan worden er indien nodig maatregelen getroffen en wordt er een passend handelingsperspectief voorbereid.

Ter illustratie: Black Lives Matter demonstratie in Utrecht, 2020

Beschermen

Het uitgangspunt bij een demonstratie blijft dat de overheid het demonstratierecht moet faciliteren en beschermen. Het is hierbij van groot belang dat de betoging veilig verloopt. Het is belangrijk dat er een goede balans is tussen het beschermen van het demonstratierecht en de risico’s. Door crowd management toe te passen kan het risico op verspreiding van het coronavirus worden beheerst en kan worden voorkomen dat een demonstratie een haard van nieuwe besmettingen wordt. Onder meer door capaciteitsberekeningen en loopstromen in kaart te brengen, kan er worden beoordeeld in hoeverre het risico beheersbaar blijft, of er eventueel maatregelen moeten worden getroffen en of de demonstratie in het uiterste geval moet worden verboden om het gezondheidsrisico te beperken. Dit kan op basis van de drie doelcriteria zoals vermeld in de Wet openbare manifestaties: de openbare orde, de volksgezondheid en de verkeersveiligheid. Crowd management speelt hier dus, vooral in coronatijd, een belangrijke rol in. Zowel wanneer er geen maatregelen worden getroffen als wanneer er wel maatregelen worden getroffen, wordt er aan crowd management gedaan. Als er bewust wordt gekozen om niks te doen en geen maatregelen te nemen, is dat ook een crowd management-keuze. Er kan dus worden vastgesteld dat crowd management onlosmakelijk verbonden is met een veilig verloop van demonstraties in coronatijd omdat de overheid op deze manier het demonstratierecht met maximale inspanning kan faciliteren en beschermen. De anderhalve meter afstand kan worden nageleefd middels crowd management-maatregelen en dus kan het bijdragen een het beperken of voorkomen van het gezondheidsrisico.

Handvatten voor de praktijk

Mijn advies is om crowd management toe te passen bij demonstraties in coronatijd. Ik bied hier in mijn eindproduct verschillende praktische handvatten voor. Door het systematisch plannen van, en het sturing geven aan, het ordelijk verloop van demonstraties, kan crowd management bijdragen aan een veilig verloop van deze gebeurtenis. Hiervoor is goede communicatie tussen de organisator en de driehoek van groot belang. Om de risico’s zo veel mogelijk te beperken en beheersen is het belangrijk om een multidisciplinaire risicoanalyse uit te voeren. Dit legt de basis voor het uitwerken van scenario’s die zich voor en tijdens de demonstratie voor kunnen doen. Ook bepaalt dit de noodzakelijke maatregelen en de uiteindelijke uitgangspunten. Hierbij dient een goede gezondheidsoverweging te worden gemaakt om het besmettingsrisico te minimaliseren. Tot slot, kan een overzichtelijk format van bepalende factoren bij demonstraties in coronatijd een hulpmiddel zijn bij de besluitvorming. Elke demonstratie vereist namelijk een besluit waarin alle factoren zijn meegenomen. Op basis van mijn onderzoek is er een overzichtelijk format tot stand gekomen. Dit eindproduct is het resultaat van mijn scriptie.

Meer weten? Neem contact op.

Meer nieuws ›