Door Syan Schaap
Een veelgehoorde misvatting is dat het aantal beveiligers op een evenement een vast getal is, zoals 1 op 100 bezoekers of 1 op 250 bezoekers. Waarom circuleren deze normen soms nog binnen de politie en bij gemeenten en hoe bepaal je hoeveel beveiligers echt nodig zijn op een evenement?
De inzet van beveiligers op evenementen is in de loop der jaren steeds belangrijker geworden. Organisatoren hebben steeds meer eigen verantwoordelijkheid gekregen voor hun bezoekers, risico’s zijn veranderd, de eisen die gemeenten stellen aan de veiligheidsaanpak van evenementen zijn opgelopen en de politie heeft zich steeds meer van evenementen teruggetrokken. Hoe bepaal je dan hoeveel beveiligers je op je evenement nodig hebt?
Weet wat beveiligingswerk inhoudt
Om de inzet van beveiligers op jouw evenement te kunnen bepalen, moet je eerst inzicht hebben in de taken en bevoegdheden die een beveiliger toekomen. Dit is wettelijk geregeld in de Wet Particuliere Beveiliging en Recherchebureaus (Wpbr). Deze wet stelt kortgezegd dat beveiligers als taak hebben om te waken tegen verstoringen van de orde en rust op terreinen en in gebouwen. Optreden tegen moedwillige verstoringen, voegen wij daar graag aan toe om het wat duidelijker te maken. We spreken dan over Security-risico’s. Zet dit dan af tegen taken die te maken hebben met optreden bij risico’s op niet-moedwillige veiligheidsverstoringen zoals brand, instorting, een weersomslag of een verdrukking in een crowd. Dergelijke verstoringen vangen we onder het kopje Safety en taken in het kader van risicobeheersing op dit vlak zijn niet uniek aan beveiligers voorbehouden. Dit zouden ook voor medewerkers met een taak als basishulpverlener (BHV) kunnen zijn.
Een punt om daarmee goed in overweging te nemen is of bepaalde posities op een evenement een beveiligingspositie zijn of niet. Met name de bemensing van de nooduitgangen levert nogal eens discussie op. Dit kan een plek zijn waar moedwillige verstoringen te voorzien zijn, maar er zijn ok genoeg evenementen waar de nooduitgang openzetten puur een taak is voor de BHV.
Het is verder van belang om te bepalen hoe beveiligingswerk zich tot de bevoegdheden van de politie verhoudt. De politie heeft het geweldsmonopolie. Wanneer een escalatie van een incident reëel voorzienbaar is en dit kan leiden tot gewelddadigheden, zal dus altijd moeten worden bepaald hoe de politie wordt ingeschakeld en wat de beveiliging dan nog wel of niet doet.
Waar komt die vaste staffel vandaan?
Een vaste staffel van 1 beveiliger op 250 bezoekers, 1 op 150 of zelfs 1 op 100. We hebben ze bij ESI allemaal wel eens voorbij horen komen. Het lijkt allemaal te zijn begonnen met een student van de Politieacademie die al jaren geleden in zijn scriptie een in het buitenland gebruikte richtlijn van 1 op 250 bezoekers vermeldde en aangaf dat dit wellicht ook goede houvast zou bieden voor ons land. Al snel hoorden we deze “norm” overal opduiken. Zelfs bij de Dag van de Romantische Muziek in het Euromastpark (mooi geklede mensen op picknickkleedjes, strijkorkestjes op de achtergrond) moest in 2010 op politieadvies opeens 1 beveiliger op 250 bezoekers aanwezig zijn. Dit was overigens kort na de Strandrellen in Hoek van Holland en toen zat met name de Rotterdamse politie er heel strak in. We hoorden de norm al snel overal in het land opduiken. Soms zelfs nog strenger; een gemeente had zelfs in de APV opgenomen dat bij dance-evenementen altijd een norm van 1 op 150 gold. Sommige organisatoren en beveiligingsbedrijven die wisten dat de politie of de gemeente daarop zou toetsen gingen er zelfs hun plan op afstemmen. De overheid bepaalde dus hoeveel beveiligers er nodig waren, het bedrijf dat ze leverde hoefde alleen maar aan te geven dat ze aan de norm zouden voldoen.
De praktijk is anders
Het aantal beveiligers op een evenement kan nooit een vast getal zijn op basis van het aantal bezoekers. Er is immers geen sprake van een vast aantal handelingen per beveiliger per bezoeker! Bij toiletten kan je nog beredeneren dat mensen gemiddeld een bepaald aantal keer naar het toilet moeten per evenement en zelfs op dat gebied hebben we inmiddels redelijk consensus bereikt, dat dit onder meer afhangt van de duur van het evenement, de man-vrouwverdeling en de mate van alcoholinname. Voor inzet van beveiligers is dat niet anders: meerdere factoren bepalen hoeveel beveiligers je nodig hebt. Welke dan?
Methodiek inzet beveiliging
Omdat dit onderwerp zoveel discussie oplevert, biedt ESI al meer dan 10 jaar een methodiek aan om de inzet van het aantal beveiligers te onderbouwen. In deze methodiek leer je op basis van het evenementprofiel te beoordelen hoeveel vaste posities je hebt, hoeveel dynamische posities er op het evenement nodig zijn, welke scenario’s mogelijk een plus opleveren in de benodigde inzet en of andere factoren zoals de duur van het evenement, de kwaliteit/ ervaring van de medewerkers of de inzet van beveiligers in opleiding nog iets betekent voor de totale inzet die nodig is. Door het methodisch te benaderen kan je beter uitleggen hoe je tot het totale aantal bent gekomen. Als er discussie ontstaat over aantallen, taken en posities, kan die discussie gaan over de inhoud in plaats van over platte getallen. Waar je dan op uitkomt? Soms is dit een hogere inzet dan 1 op 250 zou opleveren, maar vaak genoeg ook lager. Het doel is dan ook niet om aan een norm te voldoen, maar om voldoende inzet te kunnen plegen op de taken die volgens de Wpbr bij beveiligers thuishoren en om reëel voorzienbare scenario’s die daarbij kunnen optreden, te kunnen beheersen.
Staffel verdwijnt
Een vaste staffel van 1 op 250 of 1 op 100 lijkt gelukkig steeds minder vaak de kop op te steken. Wat helpt is dat we inmiddels een flink aantal jaren mogen lesgeven aan de evenementenadviseurs van de politie. In de opleiding die ESI namens de Politieacademie verzorgt wordt aangeleerd hoe je de voorgestelde inzet van een beveiligingsorganisatie op een evenement langs dezelfde methode beoordeelt. We hebben in de opleiding oefencasussen zoals een tentfeest, een festival en een stadsfeest, zodat de cursisten leren vertrouwd te raken met de diversiteit in evenementenprofiel en taakstelling van de beveiliging op dergelijke evenementen. Toch blijft de staffelbenadering zo nu en dan weer hardnekkig de kop opsteken- het is voor wie discussie graag uit de weg gaat ook wel heel fijn om zo’n staffel te hebben, zo lijkt het!
Discussie blijft
Het werkveld van evenementenbeveiliging is volop in beweging, mede door de terugtrekkende rol van de politie op evenementen. Actuele discussies gaan onder meer over de proportionaliteit van het toekennen van een hele binnenstad aan de beveiliging tijdens een stadsfeest, de vraag of beveiligers ook in de openbare ruimte mogen surveilleren (de een vindt van wel, de ander van niet), de beperkte opleidingen van veel beveiligers (alleen de basisopleiding is wettelijk verplicht), de borging van goede samenwerking tussen verschillende bedrijven op één evenement en het toezicht op de inzet van beveiliging (kwantitatief – zijn ze er allemaal?! – en kwalitatief – kunnen ze ook wat we van ze verwachten?). Een vaste norm voor de inzet van beveiligers op een evenement is in geen geval een goed idee. Ben je verantwoordelijk voor het bepalen van de inzet van beveiliging? Leer de methodiek dan kennen via een training bij ESI of laat je goed adviseren door een professional.
