De eerste Crowd Safety Summit Australia, die plaatsvond op 22 en 23 mei 2023 bij UNSW in Sydney, resulteerde in een indrukwekkend wetenschappelijk artikel, gepubliceerd in Safety Science. De paper legt uit hoe een “Swiss Cheese Model”-benadering van crowd safety een geschikte manier is om de verschillende ‘lagen’ van veiligheidsmaatregelen te onderscheiden die nodig zijn om ongelukken met crowds te voorkomen en om te werken aan een Vision Zero-doelstelling.
De paper “Contemporary challenges in crowd safety research and practice, and a roadmap for the future: The Swiss Cheese Model of Crowd Safety and the need for a Vision Zero target” is geschreven door dr. Milad Haghani in samenwerking met 19 andere professionals op het gebied van crowd safety van over de hele wereld. Roderick van Gelder en Syan Schaap droegen namens ESI bij als co-auteur. De paper bespreekt The Swiss Cheese Model of Crowd Safety, een model dat uitgaat van de implementatie van meerdere lagen van veiligheidsmaatregelen, die de norm zouden moeten worden voor de praktijk van crowd safety.
Het concept
Het Swiss Cheese-model is een concept dat wordt gebruikt in risicobeheersing en veiligheidskunde. Het verklaart hoe meerdere ‘verdedigingslagen’ ongevallen en fouten kunnen helpen voorkomen. Dit model visualiseert gaten, die ook in Zwitserse kaas zitten, als mogelijke zwaktes in een systeem. De lagen kaas zijn de verschillende mechanismen die zijn ingesteld om het falen van het systeem te helpen voorkomen. Dit concept wordt meestal gebruikt in sectoren zoals de luchtvaart, de gezondheidszorg en kernenergie.
Het Swiss Cheese Model of Crowd Safety is gebaseerd op het uitgangspunt dat elke individuele veiligheidsmaatregel onderhevig is aan tekortkomingen en dat elk van deze lagen de potentie heeft om te falen. Door meerdere lagen aan te brengen, wordt de kans op een kritieke storing echter aanzienlijk verkleind. Kortom, meerdere veiligheidslagen zorgen ervoor dat het systeem niet uitvalt, tenzij alle afzonderlijke lagen dat gelijktijdig doen, wat veel minder waarschijnlijk is dan het uitvallen van een enkele laag.
Vijf lagen voor Crowd Safety
Haghani et. al. benoemen vijf lagen van het Swiss Cheese Model of Crowd Safety:
- Beleid en wetgeving: dit niveau is belangrijk om minimale veiligheidsnormen vast te stellen waaraan organisatoren van evenementen en autoriteiten moeten voldoen. Bijvoorbeeld eisen aan het aantal en de plaatsing van uitgangen, maatregelen voor het beheersen van crowds en voorschriften aan een calamiteitenplan. Daarnaast kunnen wet- en regelgeving en beleid ook een rol spelen in de wijze waarop overheden en organisatoren van evenementen verantwoording moeten afleggen en welke sancties gelden voor het niet naleven van veiligheidseisen.
- Planning: is een tweetrapsraket van ‘Risicoanalyse’ en ‘Simulatie en modellering’. Een risicoanalyse helpt te bepalen welke risico’s redelijkerwijs voorzienbaar zijn en welke passende maatregelen kunnen worden genomen om deze risico’s te voorkomen of te beperken. Tools zoals DIM-ICE en RAMP-analyse ondersteunen dit proces. Een goed gedocumenteerde risicoanalyse is het bewijs dat de belanghebbenden die verantwoordelijk zijn voor de veiligheid van crowds hun verantwoordelijkheid begrijpen. Met computersimulaties kunnen ontwerpers strategieën voor crowd management testen en optimaliseren in een gecontroleerde, virtuele omgeving. Het gebruik van simulatiestudies wordt steeds populairder, maar brengt verschillende praktische uitdagingen met zich mee. Eén grote uitdaging is de behoefte aan nauwkeurige, betrouwbare gegevens die worden gebruikt als input voor een simulatiestudie.
- Operationeel: de operationele laag vermeldt ’Visuele Monitoring’, ‘Sensoren’ en ‘Sociale Media Monitoring’. De eerste, visuele monitoring, heeft betrekking op real-time videofeeds van bewakingscamera’s. Sensoren voor de beveiliging van crowds kunnen real-time gegevens en informatie leveren die worden gebruikt om crowds te volgen, potentiële veiligheidsrisico’s te detecteren en snel te reageren op noodsituaties. Door feeds van sociale media te monitoren, kan de veiligheidsorganisatie waardevolle inzichten verkrijgen in het gedrag van crowds. Bovendien kan het helpen om risico’s te identificeren.
- Community & gedrag: bespreekt de laag van ‘Veiligheidscultuur’ en ‘Nudging & zachte interventies’. Dit laatste betreft het gebruik van subtiele interventies om het gedrag van mensen binnen een crowd te beïnvloeden (nudging). Dit kan door middel van simpele dingen zoals het plaatsen van bewegwijzering. Nudging is het meest effectief in combinatie met andere maatregelen, zoals dranghekken. Een gezonde veiligheidscultuur in een organisatie kan goede praktijken op het gebied van crowd management bevorderen. Door een goede veiligheidscultuur te bevorderen, kunnen mensen leren verantwoordelijkheid te nemen voor hun eigen veiligheid en helpen om de veiligheid van anderen op drukke plaatsen te waarborgen. Door individuen te leren hoe ze zich veilig in een menigte kunnen gedragen, kunnen risico’s worden verminderd.
- Reactie incidenten & impactmitigatie: deze laag benoemt de acties van ‘Zero Responders’ en ‘First Responders’. Zero Responders zijn de mensen die niet zijn opgeleid tot BHV’er, maar wel aanwezig zijn op de plaats van een calamiteit. Deze personen kunnen onmiddellijk hulp bieden en helpen de schade te beperken totdat de hulpdiensten arriveren. Ze zijn nuttig bij een noodsituatie omdat ze de hulpdiensten kunnen waarschuwen, eerste hulp kunnen verlenen, kunnen helpen bij evacuaties en comfort en ondersteuning kunnen bieden. First Responders zijn de hulpverleners, waaronder bhv’ers, brandweer, politie en medisch personeel, die verantwoordelijk zijn voor het reageren op noodsituaties die zich voordoen in crowds.
De tekst gaat verder onder de afbeelding.
Een aanpak met meerdere lagen
Dus, wat is de beste manier om de veiligheid van de crowd te waarborgen? Het is er niet één. Er is geen gouden standaard als oplossing voor de problemen met crowd safety. Toch bracht de conclusie van de paper twee aanbevelingen met zich mee die de potentie hebben om de praktijk van Crowd Safety tastbaar te verbeteren:
- Ontwikkeling, aanpassing en inzet van een meerlaags Crowd Safety-model: het hebben van meerdere beschermingslagen verkleint de kans dat een gevaar door alle lagen gaat.
- Verbeterde communicatie en interactie tussen stakeholders van Crowd Safety: het model kan niet met succes worden geïmplementeerd zonder nauwe samenwerking tussen alle belangrijke stakeholders. Het vereist samenwerking tussen academici, de gemeenschap, de overheid, professionals op het gebied van Crowd Safety en de media.
Dit alles om het einddoel te bereiken: een Vision Zero van Crowd Safety, een wereldwijd initiatief om het aantal doden en zwaargewonden in drukke ruimtes binnen een bepaald jaar tot nul terug te brengen. Wil je de hele paper ontvangen? Vul onderstaand formulier in.