Tijdens het ESI Jaarcongres op 28 maart 2024 in Flint, Amersfoort kun je kiezen uit een uitgebreid aanbod van subsessies. De komende periode interviewen we de sprekers om meer informatie op te halen over deze sessies. We geven graag meer informatie over de sessie: hoe zelfredzaam is ons publiek in noodsituaties?
Erica Kinkel, calamiteitenpsycholoog bij CalPsy, en Roelf Pot, expert bezoekersgedrag bij CrowdProfessionals, zullen tijdens deze sessie spreken over de zelfredzaamheid van bezoekers van een evenement in een noodsituatie. Een belangrijk onderwerp dat vaak ‘een ondergeschoven kindje’ is bij analyses of veiligheidsplannen. In de voorbereiding denkt men na over het gedrag van bezoekers in een normale situatie. Hierbij wordt meestal rekening gehouden met wachtrijen, dichtheden en loopsnelheden. ‘Echter, bij een ontruiming wordt er vaak vanuit gegaan dat mensen snel en adequaat instructies en/of borden opvolgen, terwijl uit wetenschappelijk onderzoek blijkt dat dit niet altijd het geval is’, volgens Erica. Verder wordt zelden rekening gehouden met de cognitieve toestand van het publiek in een noodsituatie.
‘Je moet anticiperen op het gedrag van het publiek. Er is weinig ervaring met grote incidenten en de kennis over de gedragingen bij een incident als een schietpartij is ook vaak beperkt’, aldus Roelf. Zo moet je je realiseren dat mensen mogelijk een vertraagde reactie hebben: ze horen wel knallen, maar denken daarbij niet direct aan een aanslag met vuurwapens. Het adequate gedrag in die situatie zal daardoor wellicht niet automatisch worden vertoond.
Deze sessie wordt vormgegeven aan de hand van recente gebeurtenissen, zoals de brand in een nachtclub in Murcia, in de nacht van 30 september op 1 oktober 2023. Beelden tonen vaak aan dat mensen niet direct door hebben dat ze in gevaar zijn, maar denken dat iets bij de show hoort. Totdat zij een directe bedreiging horen/voelen, ondernemen zij vaak geen actie. ‘Vaak ben je de eerste minuut dus al kwijt om te gaan ontruimen, omdat mensen zich nog niet bewust zijn van het gevaar’, volgens Roelf.
De tekst gaat verder onder de afbeelding.
Belang van zelfredzaamheid
In veiligheidsplannen en gebruiksvergunningen gaat men standaard uit van een bepaalde theoretische ontruimingstijd in relatie tot de bezoekerscapaciteit. Wanneer er een langere ontruimingstijd is, bijvoorbeeld omdat bezoekers zich niet direct richting (nood)uitgangen verplaatsen, dan kom je direct in de knel en ‘passen’ de plannen niet meer. Een voorbeeld waarbij mensen ander gedrag vertoonden dan je van tevoren wellicht zou verwachten, is de schietpartij in Las Vegas in 2017 waarbij mensen op de grond gingen zitten in plaats van weg te rennen.
De casussen die tijdens de subsessie worden behandeld, worden door Erica gerelateerd aan wetenschappelijk onderzoek. De praktijk wordt hier ook in meegenomen zodat de deelnemer een concrete vertaalslag kan maken en praktische handvatten heeft voor de eigen praktijk.
Wie mogen de subsessie niet missen?
Dit is een interessante sessie voor veiligheidsadviseurs van gemeenten en hulpdiensten, evenementenorganisatoren en veiligheidscoördinatoren van evenementen en andere drukbezochte plaatsen.