Door Syan Schaap
Naar aanleiding van de natuurbranden die afgelopen tijden ons land woedden, kijken we nu vooruit naar de risico’s rondom het weer voor de evenementen in de zomer van 2026. Tijdens een recent webinar voor event professionals werd duidelijk dat weersinvloeden wereldwijd grote uitdagingen opleveren en evenementen zich hierop zullen moeten prepareren.
Woensdag 29 april 2026 werd ons land opgeschrikt door een grote natuurbrand op het militair oefenterrein van ’t Harde, bij Epe op de Veluwe. De brand breidde zich snel uit en bleek moeilijk onder controle te krijgen door de aanhoudende droogte en de harde wind. Kort daarna ontstonden ook natuurbranden op drie andere militaire oefenterreinen: de Oirschotse Heide, de Weerter- en Budelerberg en een oefenterrein bij Assen. Dit was slechts twee dagen na Koningsdag, een dag waarop honderden festivals, vrijmarkten, buurtfeesten en horeca-evenementen te maken hadden kunnen krijgen met de gevolgen van deze natuurbranden. Ook op verschillende andere plekken in het land waren er natuurbranden en ons land vroeg voor het eerst hulp in van buurlanden om de branden onder controle te krijgen. Een wake up-call voor ons land, maar ook voor de evenementensector.
DTN: hitte en droogte verwacht in Noord-Europa
Een week voor deze branden, op 21 april, verzorgden de weermonitoringsexperts van DTN een webinar voor de leden van de Global Crowd Management Alliance (GCMA) over de verwachte weersomstandigheden voor de zomer van 2026 en de consequenties die daaruit voortkomen voor outdoor-evenementen en crowd management. Meteoroloog Stephen Davenport legde uit dat Europa een uitzonderlijk warme en droge lente heeft doorgemaakt door langdurige hogedrukgebieden. Deze droge omstandigheden, vooral in Centraal- en Oost-Europa, kunnen de zomerhitte versterken doordat droge bodems sneller opwarmen. Dit vergroot de kans op droogte, hittegolven en natuurbranden.
De weersverwachting wordt sterk beïnvloed door verschillende grootschalige klimaatsystemen. ENSO (El Niño–Southern Oscillation) ontwikkelt zich momenteel van neutrale omstandigheden richting een El Niño, die tegen het najaar mogelijk sterk wordt. In combinatie met bovengemiddeld warme Atlantische oceaantemperaturen (positieve Atlantic Multidecadal Oscillation) en een negatieve Pacific Decadal Oscillation wijst dit op een warmer dan gemiddelde zomer in grote delen van Europa. Daarnaast kunnen de Madden-Julian Oscillation en verstoringen van de poolwervel nog tijdelijk koelere periodes veroorzaken in het late voorjaar.
Wereldwijd zal de opkomende El Niño waarschijnlijk bijdragen aan bovengemiddelde temperaturen op grote delen van het noordelijk halfrond. Voor Europa wordt van juni tot augustus overwegend warmer en droger weer verwacht, vooral in Centraal- en Noord-Europa. De grootste risico’s op langdurige hittegolven worden verwacht in Noord-Centraal- en Oost-Europa, met name in gebieden waar de droogte aanhoudt. Droge bodems versterken namelijk hogedruksystemen, waardoor hittegolven intenser en langduriger kunnen worden. Ook het risico op natuurbranden neemt hierdoor aanzienlijk toe. In ons land is het voorjaar van 2026 het droogste in decennia, met minder dan de helft van de gebruikelijke neerslag en een hoge verdamping door het grote aantal zonuren. En dan moet de zomer nog komen.
Operationele gevolgen voor evenementen
Tijdens het webinar van de GCMA ging DTN-meteoroloog Brad Nelson in op de gevolgen van de gepresenteerde weersverwachtingen voor outdoor-evenementen en massabijeenkomsten. Hij benadrukte dat weersomstandigheden een van de belangrijkste factoren zijn bij veiligheids- en operationele beslissingen tijdens grote evenementen. Extreme hitte, bliksem, harde wind, zware regenval, overstromingen, rook van natuurbranden en slechte luchtkwaliteit kunnen grote gevolgen hebben voor bezoekers, personeel, infrastructuur en de continuïteit van evenementen.
Extreme hitte werd genoemd als een van de grootste operationele uitdagingen voor de komende zomer. Organisatoren kregen het advies om extra waterpunten, schaduwplekken en koelingsmogelijkheden te voorzien, medische paraatheid te verhogen en bezoekers duidelijk te informeren over hittegerelateerde risico’s. Volgens Nelson kunnen hoge prijzen of slechte beschikbaarheid van drinkwater leiden tot meer gezondheidsproblemen door uitdroging.
Luchtkwaliteit als gevaar voor evenementen
Ook rook en slechte luchtkwaliteit door natuurbranden worden steeds belangrijkere aandachtspunten voor de evenementensector. Zelfs branden op grote afstand kunnen de luchtkwaliteit ernstig beïnvloeden. Organisatoren werden aangemoedigd om plannen op te stellen voor luchtkwaliteitsbeheer, waaronder monitoring van de Air Quality Index (AQI), het beschikbaar stellen van mondmaskers en het voorzien van schone binnenruimtes met luchtfiltratie. Bij AQI-waarden boven 200 kunnen aanzienlijke operationele aanpassingen nodig zijn; boven 300 kan zelfs annulering van evenementen overwogen worden. In de bespreking van dit scenario werd benadrukt dat het dan wenselijk is om een evenement tijdig te annuleren en het niet aan te laten komen op een show stop met evacuatie.
De tekst gaat verder onder de afbeelding.
Preparatie, monitoring en communicatie
Risicovol weer kan een acuut gevaar opleveren en daar moeten evenementen zich goed op prepareren. Nelson benadrukte het belang van evacuatieplannen, bliksemprotocollen, continue weersmonitoring en training van personeel. Hij verwees naar praktijkvoorbeelden waarbij de evacuatie van tienduizenden bezoekers ondanks vroegtijdige alarmering van het publiek toch moeilijk verliep. Volgens hem moeten noodplannen niet alleen theoretisch goed zijn, maar ook realistisch aansluiten op infrastructuur, publieksstromen en beschikbare middelen.
Beide sprekers benadrukten herhaaldelijk het belang van proactieve voorbereiding en heldere communicatie rondom weersrisico’s. Seizoensverwachtingen kunnen geen exacte weersituaties maanden vooruit voorspellen, maar geven wel waardevolle informatie over verhoogde risico’s en waarschijnlijke trends. Organisatoren van evenementen wordt daarom aangeraden om meerdere erkende weersmodellen te volgen, ontwikkelingen continu te monitoren en weersveiligheid integraal onderdeel te maken van hun operationele planning.
Wees voorbereid
De belangrijkste conclusie van de presentatie van DTN was dat de zomer van 2026 waarschijnlijk wordt gekenmerkt door langdurige hitte, droogte en verhoogde natuurbrandrisico’s. Hierdoor wordt professioneel weers- en risicomanagement belangrijker dan ooit voor outdoor-evenementen, festivals en massabijeenkomsten.
Besteed dit jaar extra veel aandacht aan hitte, droogte en natuurbrandrisico’s in de risicoanalyse en planvorming. Zorg ervoor dat jouw evenement concreet is voorbereid: van aanpassingen in de logistiek en productie, tot trainingen voor veiligheidspersoneel en het goed informeren van je publiek over wat zij zelf kunnen doen. Gebruik table top oefeningen, doorleefsessies en briefings om alle betrokkenen goed mee te nemen in de aanpak. Dit alles kan onduidelijkheid en een vertraagde reactie voorkomen.
