Deze week, van 2 tot en met 6 oktober 2023, is het de Week van de Toegankelijkheid. Deze 23e editie heeft als thema ‘Toegankelijkheid Loont’. ESI bezocht de belevingsworkshop van Accessibility en De Zonnebloem in Amersfoort en kreeg nog meer inzicht in de aandachtspunten die naar voren moeten komen in haar advisering aan gemeenten en evenementenorganisaties.
Om meer kennis te vergaren over toegankelijkheid op evenementen om zo gemeenten en organisatoren beter te kunnen adviseren, hebben wij de Week van de Toegankelijkheid 2023 afgetrapt met de belevingsworkshop van Accessibility en De Zonnebloem. Met de visie “niet praten over mensen met een beperking maar praten met mensen met een beperking”, sloten ook drie ervaringsdeskundigen aan. Zij deelden ervaringen over hun motorische of visuele beperking. Gedurende deze workshop zijn tips en handvatten gedeeld waarop organisatoren en gebouwbeheerders kunnen letten voor een toegankelijk evenement, bedrijf of omgeving.
Aandacht voor toegankelijkheid
De Week van de Toegankelijkheid is een initiatief van Ieder(in), een koepelorganisatie en landelijk netwerk van mensen met een beperking of chronische ziekte is. Het doel van deze week is lokale en landelijke aandacht voor toegankelijkheid voor mensen met een beperking te genereren, zodat ook mensen met een beperking – net als ieder ander – volledig en volwaardig kunnen meedoen aan de samenleving op fysiek, digitaal en sociaal gebied. Niet iedereen heeft in zijn of haar directe omgeving te maken met ontoegankelijkheid van gebieden. Met andere woorden, niet iedereen is bewust van de uitdagingen waar mensen met een fysieke beperking dagelijks mee worden geconfronteerd. Om handvatten te geven heeft Accessibility de 5 B´s ontwikkeld: bewustwording, bereikbaarheid, betreedbaarheid, bruikbaarheid en bejegening.
Bewustwording
Toegankelijkheid begint bij de bewustwording van de verschillende vormen van (on)toegankelijkheid. Een visuele beperking kan andere uitdagingen met zich meebrengen dan een auditieve of visuele beperking. Naast bewustwording van verschillende soorten beperkingen, is ook bewustwording nodig van de (on)toegankelijkheid van jouw locatie, evenement of bedrijf. Welke kansen voor verbetering liggen er binnen jouw organisatie? Tijdens de belevingsworkshop van afgelopen maandag werd deze bewustwording versterkt door deelnemers zelf te laten ervaren hoe het is om in een rolstoel te zitten of een visuele beperking te hebben. Deelnemers kregen de opdracht om met een beperking vanuit het leslokaal richting station Amersfoort Centraal te gaan en de reis die zij maakten tegen het licht van de 5 B’s te houden. Zo vertrok de groep voorzien van rolstoelen en zichtbeperkende brillen richting het station. Situaties of acties die normaal vanzelfsprekend zijn, voelden nu ineens (bijna) onmogelijk. Bewustwording over bijvoorbeeld hoogtes van bestelautomaten, oneffenheden van wegen of sociale omgang van omstanders kwamen ineens hard binnen.
De tekst gaat verder onder de afbeelding.
Bereikbaarheid
Vervolgens kun je kijken naar de bereikbaarheid van jouw organisatie. Deze bereikbaarheid betekent niet enkel om fysiek gebied, maar ook de bereikbaarheid via de digitale weg. Denk bijvoorbeeld aan de vindbaarheid van jouw (online) informatie en of jouw klanten of bezoekers makkelijk bij de locatie kunnen komen. Accessibility komt met voorbeeldvragen die je jezelf af kan vragen om erachter te komen hoe toegankelijk jouw evenement, locatie of bedrijf is.
- Zijn jullie goed te bereiken met het OV? Zo ja, is de halte toegankelijk?
- Zijn jullie aangepaste parkeerplaatsen breed genoeg om met een rolstoel bij het portier te komen?
- Is de route vanaf de OV-halte, parkeerplaats, taxiplaats naar de ingang voorzien van duidelijke bewegwijzering, geleide- en/of gidslijnen, verhard, breed genoeg en obstakelvrij?
- Biedt de ingang voor mindervalide dezelfde beleving als de reguliere ingang?
(Bron: Accessibility)
Betreedbaarheid
Als een locatie bereikbaar is, betekent dat niet per definitie dat de locatie ook betreedbaar is. Veel mensen met een beperking geven aan dat ze het soms lastig vinden om een gebouw binnen te gaan. Slecht zichtbare traptrede zonder contrast en draaideuren die snel gaan en geen mogelijkheid hebben om deze langzamer te laten draaien. Alle drie de ervaringsdeskundigen ondervonden deze problemen. Daarnaast werden ook voorbeelden geschetst van gebouwen waarvan de gehele gevel uit glaswerk bestaat. Architectonisch kan dit soms wenselijk zijn, maar voor mensen met een visuele beperking kan dit betekent dat de ingang vrijwel onvindbaar wordt. Bij de betreedbaarheid van je locatie kun je onder andere de volgende vragen stellen:
- Is de ingang van jullie gebouw/locatie goed vindbaar/zichtbaar?
- Is de ingang breed genoeg, drempelvrij en zijn de deuren makkelijk zelfstandig te openen?
- Zijn er trappen en zijn de treden voorzien van een contrast en trapleuningen?
- Zijn er op de locatie obstakels die zorgen voor struikelgevaar of waar rolstoelgebruikers niet zelfstandig overheen komen?
(Bron: Accessibility)
Bruikbaarheid
Tijdens de belevingsworkshop vertelde een ervaringsdeskundige dat veel locaties of gebouwen niet ingericht zijn voor rolstoelgebruikers. Dit betekent dat deze locaties niet bruikbaar zijn voor deze doelgroep, hoewel de bereik- en betreedbaarheid wel voldoen. Daarom is de volgende stap om te kijken naar de bruikbaarheid van jouw evenement of locatie. Voorbeelden die hier worden geschetst zijn witte urinoirs tegen een witte achtergrondmuur (geen contrast), digitale (koffie)automaten zonder spraak, zware deuren die moeizaam opengaan, vaste pinautomaten die onbereikbaar zijn vanuit een rolstoel en ontmoetingsruimten zonder lage tafels.
Ook hier heeft Accessibility weer een aantal voorbeeldvragen voor opgesteld.
- Zijn er voorzieningen aanwezig, zoals een aangepast toilet?
- Is er een verlaagd deel in de kassabalie en balie bij de horeca, zodat hij toegankelijk is voor mensen in een rolstoel?
- Zijn de bewegwijzerings- en informatieborden toegankelijk voor iedereen? Ook voor mensen met een visuele beperking?
(Bron: Accessibility)
Bejegening
Als laatste stap richting een toegankelijk evenement of locatie kun je kijken naar de gastvrijheid van je personeel. Terugkerende klachten, ook bij de ervaringsdeskundigen, zijn dat er op locaties vaak over mensen met een beperking wordt gesproken in plaats van tegen hen, er kinderlijk/hard/langzaam tegen ze wordt gesproken, dat er in een grote boog om ze heen wordt gelopen of dat er continu hulp wordt aangeboden. Dat laatste lijkt sociaal en gewenst, maar dat hulpaanbod is lang niet altijd nodig, terwijl het wel altijd herinnert aan de beperking die je hebt. Communicatie, zowel verbaal als non-verbaal, is een enorm belangrijke factor in de toegankelijkheid van je locatie. Vereniging De Zonnebloem is deze week met de campagne Doe maar zo! gestart om mensen bewust te maken van de juiste bejegening en handvatten te bieden.
Communiceer over jouw toegankelijkheid
Met het doorlopen van de 5 B’s krijg je een beter inzicht van de werkelijke toegankelijkheid en beperkingen van jouw evenement of locatie. Belangrijk bij dit stappenplan is dat het niet verplicht is om aan alles 100% te voldoen, maar dat communicatie daarover van het allergrootste belang is. Mensen met een beperking plannen hun reis en kijken daarbij wat zij nodig hebben. Een evenemententerrein hoeft niet geasfalteerd te zijn, maar communiceer in dat geval dat het terrein niet op alle plekken toegankelijk is. Communiceer wat wel mogelijk is en wat niet mogelijk is. Sta als organisatie open om het gesprek aan te gaan om te kijken waar je in de hulpvraag kunt faciliteren. Mensen met een beperking of chronische ziekte kunnen vervolgens zelf hun keuze maken of zij naar het evenement kunnen komen of niet. Op deze manier kunnen zij voorbereid op pad en komen zij niet voor ongewenste ongemakken te staan.
Meer lezen over het onderwerp? Bekijk dan de websites van Accessibility en De Zonnebloem of kijk op www.weekvandetoegankelijkheid.nl. ESI denkt met jou mee over hoe je de randvoorwaarden voor toegankelijkheid kunt integreren in je evenement(locatie). Lees verder.