Festivals worden duurzamer, de vuurwerkshows ook?

Festivals worden duurzamer, de vuurwerkshows ook?

Rondom de jaarwisseling is vuurwerk altijd weer een hot topic: de vluchtige schoonheid aan de nachtelijke hemel op oudjaarsavond. Vuurwerk krijgt steeds meer kritiek; allereerst vanwege de overlast, maar ook wordt gewezen op de schade die vuurwerk oplevert voor het milieu. Veel festivals die werken aan verduurzaming of zelfs een circulair festival, hebben vuurwerkshows. Hier liggen ook kansen voor duurzamere alternatieven!

De kleuren bij vuurwerk zijn afkomstig van verschillende chemische verbindingen: lithiumzouten produceren bijvoorbeeld roze en natriziumzouten produceren de kleur geel. Wanneer het vuurwerk afgaat dan ondergaan de metaalzouten en explosieven een chemische reactie, wat rook en gassen in de lucht verspreidt. Dat omvat kooldioxide, koolmonoxide en stikstof – drie broeikasgassen die helaas verantwoordelijk zijn voor klimaatverandering.

Metingen laten zien dat tijdens – en zelfs enkele dagen na – festivals een hogere concentraties fijnstof in de lucht aanwezig zijn: wel twee tot tien keer hoger dan op andere dagen. Niet alleen het afsteken van vuurwerk zorgt voor luchtvervuiling, maar het is zelfs schadelijk voor het milieu wanneer het niet gebruikt wordt. Er zijn tonnen aan vuurwerk die niet worden gebruikt, beschadigd zijn en/of niet functioneren, waardoor het direct afval wordt. (Sprundel, 2022)

Verder heeft vuurwerk ook een negatief effect op dieren. De felle lichtflitsen, rook en luide knallen veroorzaken bij veel dieren angstprikkels. Een onderzoek met gezenderde vogels rondom nieuwjaar toonde aan dat zij minder uitrusten doordat ze langer en hoger te vliegen.

Duurzamere festivals

Duurzaamheid is momenteel een van de grootste uitdagingen voor de live-evenementenindustrie. De noodzaak om door ons hele leven duurzaam te zijn is dringender dan ooit. En dat strekt zich uit tot festivals en live-evenementen. Organisatoren van evenementen worden zich ongetwijfeld steeds meer bewust van hun eigen ecologische voetafdruk, maar ook evenementbezoekers verwachten dat de evenementen die ze bijwonen hun uiterste best doen om zo milieuvriendelijk mogelijk te zijn.

Festivals kunnen hun milieu-impact verminderen door onder meer groenere keuzes te maken in stroomvoorziening, vervoer, locatie en bereikbaarheid. Deze keuzes kunnen een positieve impact op het milieu en de CO2-uitstoot en verminderen de impact op het land- en watergebruik. De vuurwerkshows die we met name op dance-events vaak aan het einde zien, lijken nog niet altijd te worden meegenomen in deze ontwikkeling. Toch kan dat wel.

Disneyland

Disneyland USA is een themapark dat bekend staat om de briljante vuurwerkshow. Hier vinden elk jaar gemiddeld 230 vuurwerkshows van 15 minuten plaats. Disneyland heeft in de loop der jaren talloze rook- en geluidsklachten ontvangen van omwonden uit Anaheim (Californië), wat hen ertoe aanzette het vuurwerk te verbeteren en de impact op het milieu te minimaliseren.

In samenwerking met Los Alamos National Laboratory (LANL) werd vuurwerk ontwikkeld waarin de op koolstof gebaseerde materialen werden vervangen door stikstofatomen, welke veel minder roet en rook produceren. Verder branden stikstofrijke materialen schoner en hebben minder kleurstoffen nodigen. Het metaalgehalte is hierdoor met 90 procent verminderd.

Tekst gaat verder onder de afbeelding.

Alternatieven voor vuurwerk

Er is een mooie beweging richting duurzame, milieuvriendelijkere evenementen. Ook de vuurwerkshow dient daarin te worden beschouwd. De aanpak van Disneyland toont al aan dat vuurwerk afsteken schoner kan. Maar je kunt ook denken aan iets anders dan vuurwerk.

Een mooi alternatief voor een vuurwerkshow kan een drone- en/of lasershow zijn. Drones en lasers geven geen risico op brand, schrikken geen of in ieder geval minder dieren af, zijn niet voor eenmaal gebruik en het mooie is dat ze van stroom kunnen worden voorzien met behulp van hernieuwbare energiebronnen. Door middel van drone-displays wordt de lucht een driedimensionaal scherm dat kan functioneren als een interactief en digitaal systeem. Drones en lasers leveren in tegenstelling tot vuurwerk geen giftig zwerfvuil of hoge concentraties fijnstof op in de omgeving.

Er zijn nog een hoop stappen die genomen kun worden om festivals duurzamer te maken. Daarbij hoort ook een milieuvriendelijker alternatief voor de vuurwerkshows. Deze jaarwisseling is hopelijk een mooie aanleiding om ons aan het denken te zetten over duurzamere tradities.

Meer nieuws ›