Tijdens het ESI Jaarcongres op 28 maart 2024 in de Flint in Amersfoort kun je dit jaar kiezen uit een uitgebreid aanbod van subsessies. Komende periode geven we middels interviews met de begeleiders meer informatie over deze sessies. Hierbij introduceren we graag een nieuwe subsessie: Gedrag onder invloed: wat betekent dat voor alcohol- en drugsbeleid op evenementen?
Anneke van Wamel, adviseur en wetenschappelijk medewerker voor de afdeling Preventie bij het Trimbos instituut, en Jan Roelands, projectleider Preventie gemeente Helmond en vertegenwoordiger Skip die Trip, zullen ons meenemen in de gevolgen van drank en drugs voor bezoekersgedrag. Een deel van de bezoekers van muziekevenementen gebruikt alcohol en drugs om te ontspannen, zich meer met elkaar verbonden te voelen of uren door te kunnen dansen. Maar er is ook een keerzijde aan het gebruik van alcohol en drugs op evenementen. Onder invloed verandert gedrag: mensen worden baldadiger, over-alert/overprikkeld, gaan eerder over grenzen heen en reageren minder op aanwijzingen van veiligheids- of hulpdiensten. Mensen kunnen ook in de war raken, onwel worden en in enkele gevallen overlijden. Dat vraagt om alcohol- en drugsbeleid op evenementen: wat kun je doen om gebruik in te perken en risico’s te verkleinen?
Maatschappelijk belang van het onderwerp
Steeds vaker verschijnen er nieuwsberichten over drugsgebruik bij evenementen en de consequenties hiervan. In elke uithoek van Nederland zijn evenementenorganisaties en gemeenten er bekend mee en het besef dat ze er “iets mee moeten” groeit. ‘Het onderwerp drugs heeft landelijk veel aandacht en is iets waar veel partijen, zoals gemeenten en organisaties, mee stoeien tijdens het vergunningsproces en de uitvoering’, vertelt Roelands. Maar wat weten we nu eigenlijk over de uitgaans- en festivalpopulatie en wat zijn de trends daarin? Welke middelen zien we opkomen of juist wegzakken en wat betekenen deze middelen voor het gedrag?
Het Trimbos-instituut is een landelijk instituut dat zich bezighoudt met het versterken van de mentale gezondheid van de Nederlandse samenleving en dat zich inzet om schade door gebruik van alcohol, drugs en tabak te voorkomen. Skip die Trip is een regionaal project, waarbij 32 gemeenten in Oost-Brabant zijn aangesloten. Een dergelijk project, dat bijdraagt aan de de-normalisering van drugsgebruik in een regio, is er nog zeker niet in alle delen van het land. Mede daardoor zijn er door het land heen nog veel verschillen in kennis bij gemeenten en andere betrokken organisaties. Er kan dan ook nog veel van elkaar worden geleerd. Ook binnen de regio waar Skip die Trip actief is, zijn die verschillen nog steeds te zien. Daarbij is er bij veel betrokkenen nog steeds scepticisme rondom het de-normaliseren van drugsgebruik. ‘Je ziet vaak dat mensen het idee hebben: iedereen gebruikt toch al, dus wat heeft het voor zin om dat te de-normaliseren? Wij willen graag laten zien dat het nog geen verloren strijd is dat er nog heel veel mogelijk is. We willen het onderwerp in een ander perspectief zetten’, vertelt Van Wamel.
De tekst gaat verder onder de afbeelding.
Leidraad drugs bij evenementen
Trimbos houdt zich onder andere bezig met de preventie van verslaving en drugsgebruik. Daartoe heeft ze verschillende rapporten geschreven en campagnes gevoerd. Gebaseerd op het materiaal van Trimbos, heeft de projectgroep van Skip die Trip voortgeborduurd om een leidraad te creëren voor de omgang met drugsgebruik (en handel) bij evenementen. ‘De producten van Trimbos en Skip die Trip sluiten goed op elkaar aan. Zo gaat de leidraad van Skip die Trip vooral in op het (vergunning)proces voorafgaand aan het evenement. Waar moet je over nadenken op gebieden zoals preventie en repressie, use-reduction en harm-reduction; een goed plan is essentieel, en houdt Trimbos zich meer bezig met de voorbereiding en de dag zelf, wat zie je en wat kun je,’ vertelt Van Wamel. ‘We willen laten zien wat er allemaal is op het gebied van drugsbeleid, want hoe erg we ons best ook doen, de producten worden lang niet door alle partijen gevonden’, aldus Van Wamel.
Met de samenwerking tussen Trimbos en Skip die Trip willen ze een stap zetten in de richting van een gezamenlijke aanpak van de verschillende domeinen en partijen met één maatregelenpakket. Zo wordt er op dit moment door beeldbepalende incidenten vaak alleen gekeken naar drugsgebruik bij evenementen, maar het is een probleem in alle aspecten van de samenleving. Drugsgebruik op evenementen aanpakken is echter een goed startpunt, omdat dit een vindplaats is van drugsgebruik, maar daar ook al veel gebeurt qua maatregelen. ‘Het de-normaliseren van drugsgebruik is en blijft een lange-termijnproject. Kijk maar naar roken; het de-normaliseren daarvan heeft ook tientallen jaren nodig gehad’, aldus Roelands.
Wie mogen de subsessie niet missen?
De subsessie is een middel om iedereen in de evenementenwereld, die te maken krijgt met drugsbeleid in de voorbereiding en tijdens de uitvoering van evenementen, van basiskennis te voorzien over het onderwerp. Dat betekent dat zowel evenementenorganisaties als gemeenten en hulpdiensten/adviseurs er veel aan kunnen hebben. ‘Als mensen weggaan, willen we ze een denkkader en handvatten meegeven voor het opstellen van en uitvoeren van een drugsbeleid rondom evenementen. Om een tipje van de sluier te geven: we willen iedereen bijvoorbeeld meegeven om dieper in de doelgroep te duiken, te weten wat er speelt en gebruik te maken van de lokale verslavingszorg, want die weten wat er lokaal circuleert’, aldus Van Wamel en Roelands.