We willen af van een zee aan plastic op evenementen. Vanaf 1 juli 2023 en 1 januari 2024 zijn er daarom nieuwe regels voor wegwerpplastic. Het gaat om een verbod op (gratis) plastic wegwerpbekers en -bakjes voor alle kantoren, supermarkten, horeca, sportclubs, verenigingen en evenementen. Hoe vertaalt deze regelgeving zich naar de praktijk?
De nieuwe wettelijke regels maken een onderscheid tussen twee soorten evenementen: gesloten en open. Op gesloten evenementen is vanaf 1 januari 2024 de nieuwe norm dat bekers en bakjes herbruikbaar zijn. Uitzondering op de regel is wanneer organisaties kiezen voor een systeem waarbij bekers en verpakking retour komen voor hoogwaardige recycling. Op open evenementen geldt al vanaf afgelopen 1 juli dat er geen gratis plastic wegwerpbekers en -bakjes verstrekt mogen worden. Je moet de bezoeker een herbruikbaar alternatief aanbieden. Dit betekent dat a) de bezoeker een zichtbare toeslag betaalt bij het verstrekken van wegwerpproducten, b) bezoekers mogen zelf een beker of verpakking meenemen of c) de organisatie van het open evenement serveert in herbruikbare materialen die de bezoeker na gebruik inlevert.
Voor- en nadelen van verschillende systemen
Deze nieuwe regelgeving laat ons verplicht overstappen van single-use naar circulaire producten. Een aantal organisatoren maken al gebruik van een circulaire systemen en hebben bewezen dat het werkt. Een organisator heeft verschillende opties om een afvalvrij evenement te organiseren.Bijvoorbeeld met een retoursysteem in de vorm van statiegeld of een bekermunt.
Statiegeld heeft duidelijke voordelen: het hoge retourpercentage, het is ideaal voor herbruikbare bekers, de ‘borg’ dekt de kosten van beschadigde bekers en bekerrapers krijgen geen kans als de borg minimaal 1 euro is. De nadelen zijn de extra handeling en administratie die je hebt van retourbetalingen en het alert zijn op fraude.
De andere optie is de bekermunt, een systeem dat goed werkt mits de toeslag bij kwijtraken van de beker minimaal 1 euro is. Verder is het ideaal voor herbruikbare én recyclebare bekers, en is het minder fraudegevoelig aangezien de bekers in dit systeem geen directe geldwaarde hebben waardoor bekerrapers ook geen kans krijgen. Er is alleen mogelijk geen incentive voor de bezoeker om aan het eind van het feest de beker weer in te leveren (je kunt bijv. je bekermunt terugkrijgen en dan met de code op de munt meedoen aan een prijsvraag).
Wat de gemeente kan doen
Als gemeente kan je ook iets betekenen voor organisatoren die nu te maken hebben met de nieuwe regels. De succesrate van een circulaire systeem is hoger wanneer er één stadsbreed systeem is, anders kunnen er immers verschillende systemen naast elkaar bestaan. Het is bij één stadsbreed systeem makkelijker voor de bezoeker en dit verhoogt de kans op succes. Zo kan een gemeente er bijvoorbeeld voor kiezen om de bekers in te kopen en ter beschikking te stellen De gemeente kan het systeem ook faciliteren in het bieden van ruimte voor spoelen van de voorraad bekers.
Deze nieuwe regelgeving brengt nieuwe uitdagingen met zich mee, maar zorgt er wel voor dat we verduurzamen en dat, hopelijk, de zee aan plasticbekers voortaan verleden tijd is. Wil je meer weten over het verbod op plastic wegwerpbekers en -bakjes? Het Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat, Green Events en Plastic Promise hebben samen een toolkit gemaakt voor wegwerpplastic op evenementen. Deze kun je hier bekijken.
